Dziś mija 100 lat od plebiscytu na Górnym Śląsku. Już dwa dni później IKC pisał o sukcesie Polski, choć oficjalne wyniki wskazywały na zwycięstwo strony niemieckiej. Dlaczego?

20 marca 1921 r. odbył się plebiscyt, który miał rozstrzygnąć  polsko-niemieckie zmagania o przynależność państwową Górnego Śląska.

Zgodnie z wolą zwycięzców I wojny światowej, wyrażoną w 1919 r. w Traktacie wersalskim, decydujące miały być jednak wyniki plebiscytu – czytamy na stronie katowickiego IPN.

Przygotowania do plebiscytu przebiegały w napiętej atmosferze. Po obu stronach zabezpieczały go organizacje paramilitarne. Po polskiej – Polska Organizacja Wojskowa, a następnie Centrala Wychowania Fizycznego i Dowództwo Obrony Plebiscytu. Po niemieckiej – Organizacja Bojowa Górnego Śląska (Kampforganisation Oberschlesien).

Jednak przeprowadzony 20 marca 1921 r. plebiscyt przebiegał  w spokojnej atmosferze, przy niemal stuprocentowej frekwencji.  Oficjalne wyniki znane były już po kilku dniach i świadczyły o  zwycięstwie strony niemieckiej. Za przynależnością tych ziem do Niemiec głosowało 59,4 proc. głosujących, za włączeniem do Polski 40,3 proc. (707 605 głosów za Niemcami, 479 359 za Polską).

W tej trudnej sytuacji Wojciech Korfanty nie stracił tak charakterystycznego dla niego rezonu. Przed przedstawieniem oficjalnych wyników już 22 marca 1921 r. ogłosił polskie zwycięstwo, odwołując się do dość nieprecyzyjnego zapisu w Traktacie wersalskim, który sugerował liczenie wyników plebiscytu gminami, a nie bezwzględną liczbą głosów – pisze katowicki IPN. – Przy takiej formie liczenia, wynik był zdecydowanie korzystniejszy dla Polski. Ostateczna decyzja należała jednak do  przedstawicieli rządów mocarstw zachodnich.

Strona polska w obawie przed zapadnięciem niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia, podjęła decyzję o  wybuchu kolejnego powstania –  w nocy z 2 na 3 maja 1921 r.

Ostatecznie podziału Górnego Śląska dokonała Rada Ambasadorów 20 października 1921 roku. (BP)